Participatieladder

Op de participatieladder kunt u zien of en op welke manier u invloed heeft op de beleidsvorming. Hoe hoger op de ladder, hoe meer invloed u kunt uitoefenen. Voorwaarde voor participatie is dat betrokkenen vooraf weten welke invloed zij hebben, welke randvoorwaarden er zijn en wat het uiteindelijke doel is.

Vijf niveaus van de participatieladder

Afbeelding participatieladder


Informeren

Informeren is de eerste trede op de participatieladder. De gemeente bepaalt de agenda voor besluitvorming en houdt u hiervan op de hoogte. Bijvoorbeeld het informeren van bewoners bij het asfalteren van wegen zonder dat er wijzigingen zijn.

Raadplegen

Raadplegen is de tweede trap op de participatieladder en gaat verder dan informeren. De gemeente bepaalt bij raadplegen grotendeels zelf de agenda, maar ziet betrokkenen als gesprekspartners bij de ontwikkeling van beleid. De gemeente is niet verplicht iets te doen met de uitkomsten van deze gesprekken. Bijvoorbeeld de wettelijk voorgeschreven inspraak bij het opstellen van bestemmingsplannen.

Adviseren

De derde trede van de participatieladder is adviseren. De gemeente stelt hierbij de agenda samen, maar betrokkenen kunnen problemen en oplossingen aanbieden. Deze ideeën spelen een grote rol in de ontwikkeling van beleid. De gemeente verbindt zich in principe aan de resultaten en als zij hiervan afwijkt, moet dit goed worden gemotiveerd. Bijvoorbeeld het uitwerken van het hondenbeleid, waarbij de gemeente met de inwoners in gesprek is gegaan.

Coproduceren

Coproduceren is de vierde trede op de participatieladder. De gemeente en betrokkenen benoemen samen een probleem, waarna ze gezamenlijk naar oplossingen zoeken. De overeengekomen oplossing is voor de gemeente bindend in de uiteindelijke besluitvorming. Bijvoorbeeld het opstellen van een ontwerp of inrichtingsplan in de openbare ruimte.

Meebeslissen

Meebeslissen is de hoogste trede van de participatieladder. De gemeente laat de ontwikkeling van en de besluitvorming over aan de betrokkenen, waarbij de ambtelijke organisatie een adviserende rol heeft. Resultaten uit het proces hebben een bindende werking: de gemeente neemt de resultaten over. Bijvoorbeeld meebeslissen over een speelvoorziening en het zelfstandig organiseren van straatfeesten.