Jan Noordegraaf

-Inleiding-

Honderd meter van de ruïne van de Mathenesse
ben ik geboren onder zware bomen
vol roekennesten en glanzende kastanjes
in de schaduw van een oud joods kerkhof

Tussen ruïne en kerkhof liep een weg,
het dodenlaantje, waar een antieke lantaren
de grafstenen bescheen en vergeefs
jeugdangsten trachtte te verlichten.

Ik ben wel honderdmaal honderdmaal
door dat sombere laantje geslopen
fluitend, één oog op de lantaren,
omkijkend naar kruipende spoken,

totdat de bomen kwamen met het liefdeleven
van de roeken en de rijpende beloften
van kastanjes tussen de takken,
tweespalt die ik nooit te boven kwam.

Jan Noordegraaf (1927-1990) was oud Schiedammer en bevoer als marconist de wereldzeeën. Hij schreef over zijn ervaringen op het water in 1965 de gedichtenbundel Zeeman met verlof. Later zouden nog vele romans, humorische verhalenbundels en veel bijdragen aan bladen van deze veelzijdige man volgen.

Kerkhoflaan

Kerkhoflaan, ten noorden van de brandweerkazerne aan de Singel. Aanvankelijk gaf deze toegang tot de Algemene en joodse begraafplaats aan de Singel/Broersvest. De hekpalen en het hek zijn op de achtergrond nog te zien, net als een deel van het Proveniershuis in de Overschiesestraat. Rechts de achterzijde van de woonhuizen aan de Hoflaanstraat. Beeldnummer 04551.

Jan Noordegraaf werd op 6 augustus 1927 te Schiedam geboren. Hij was het jongste kind van Jan Noordegraaf (1886-1969) en Adriana Kool (1887-1961), beiden Schiedammers van geboorte. Jan jr. woonde met zijn ouders, zijn broer Frank en drie zusters op het adres Singel 122, waar zijn vader in 1910 een slagerij begonnen was die hij door hard werken en grote inzet tot een bloeiende zaak had weten te maken. Jan doorliep de lagere school aan het Oude Kerkhof, achter de Grote Kerk, en daarna bezocht hij de openbare ULO achter de toenmalige Hema aan de Singel. In 1956 trouwde hij met de Schiedamse Mies (Mijnsje Adriana) van der Most (geb. 1934); het jonge paar trok in bij zijn ouders, die inmiddels op het adres Singel 168 waren gaan wonen. Uit hun huwelijk werden drie kinderen geboren, twee zoons en een dochter.

In de jaren zestig schreef hij ook, aanvankelijk onder het pseudoniem “v.S.” (van Schiedam), in het maandblad De Schiedamse Gemeenschap. Hij was lid van de Schiedamse Kunstenaarsgemeenschap ‘S. ’45’, die ooit onder voorzitterschap stond van Jaap de Raat. Begin jaren zeventig nam hij stelling ten aanzien van de ingrijpende gevolgen van de sanering van het toenmalige stadscentrum en luchtte zijn hart in verscheidene kritische stukken in bijvoorbeeld Het Stadsblad, De Havenloods en De Schiedamse Gemeenschap. Om de titel van zijn artikel in dat laatste blad te citeren: “Kijk nou toch eens, wat ze met mijn stad hebben gedaan”! De detective die Noordegraaf ooit heeft geschreven en waarvan de ontknoping zich afspeelde in Schiedam vlakbij de ruïne van Mathenesse, is nooit verschenen. Maar in andere romans en verhalen duikt het onderwerp ‘Schiedam’ op allerlei plaatsen op.

Tot 1972 woonde het gezin in Schiedam. Jan Noordegraaf overleed te Haarlem op 11 juli 1990; op 16 juli werd hij in Driehuis Westerveld gecremeerd.

bron: Scyedam 23, no.4 (oktober 1997), 134-141, gevonden op de site van Marina Noordegraaf)
Meer informatie over Jan Noordegraaf: website Marina Noordergraaf (opent in nieuw venster)

Ga naar desktopomgeving