U bevindt zich hier: Gemeente - Gemeentearchief - Actueel - Tentoonstellingen - De Wit - Herinneringen
Herinneringen van een buizenmeubelmaker
De heer Koster en enkele van zijn tekeningen van het oude Schiedam. De foto rechts toont hem aan het werk in de fabriek van de Gebroeders De Wit.
101 keer gelezen
Cornelis Koster, oud-werknemer bij De Wit Fabriek van stalen meubelen.
'Als er grote orders binnenkwamen, was het peren geblazen!'
"Toen ik bij De Wit aan de Hoofdstraat begon was het maar een arm zooitje. Er werkten toen nog maar acht man. Het freeswerk gebeurde nog met de hand. Later, toen er meer orders en geld binnenkwam, gingen we met al het personeel naar de Jaarbeurs in Utrecht en mochten we uitzoeken wat we nodig hadden. Ik koos heel licht lasapparatuur, wat met koper werkte. De lassen die je daarmee kon maken waren ijzersterk."
"Van oorsprong ben ik tuinman maar in die gloeiend hete zomer van 1947 was ik uitgetuind! Dus ging ik naar De Wit, dat zou maar voor één seizoen zijn. Ze zeiden dat ze geen tuinman nodig hadden. Nou ik zeg dan werk ik een dag gratis, en dan laat je me doen wat je wilt. Dus ik heb pijpen staan zagen, gereedschap vijlen, je kan het zo gek niet bedenken."
Succes
"Het bedrijf werd een succes. Ik weet nog dat we voor de Haagse Houtrusthallen klapstoeltjes moesten maken, want de koningin zou komen. Dat waren gouden tijden hoor. En ik kreeg een heel aardig salaris. Dat was over toen de CAO verplicht werd, toen mochten we niet meer zoveel krijgen. Dus gingen de gebroeders het anders doen; als er een order de deur uitging kregen we veertig of vijftig gulden zó in het handje. Maar er werd door de verschillende teams ook hard gewerkt. Je had een afdeling metaal waar ze bogen, lasten en boorden. Er was een zuurbad en een afdeling montage een afdeling hout en een aparte spuiterij."
"Theo de Wit zat op de afdeling montage en hout. Martin de Wit was zaterdag en zondag ook nog aan het werk, maar wat hij 's zondag ontwierp is nooit in productie genomen. Ik heb een onderstel met zes poten ontworpen dat in productie kwam. Daar maakte ik er achttien per dag van."
"Bij het kopersolderen kwamen dampen af waar zich een soort sneeuwvlokken uit vormden. Dat was gevaarlijk spul. Dus vroeg ik tijdens een vergadering om een ventilatie-systeem, en dat heb ik ook gehad. Je moest je wel uitspreken."
"Een collega heeft zich op de buisbuiger rót staan trekken. Toen lieten ze uit Zweden een machine komen, maar daar kon hij niet mee overweg. Dat was ook niet zo gek want de handleiding was in het Duits, en dat kon hij niet lezen. Zo slim als de De Witten waren hielden ze met dat soort dingen geen rekening. De heer Eysbergen, de boekhouder, werd ziek omdat hij zich te druk had gemaakt. Die man was te bescheiden, hij had een hulpje moeten vragen bij De Wit want hij runde dat kantoor in zijn eentje. Dat soort dingen ontging de gebroeders dan weer."
Verhuizing
"De fabriek van (chocoladefabriek) De Baronie was afgebrand. Daar had ik als veertienjarige nog gewerkt, dus ik kende dat pand van binnen en buiten. Ik zeg dat pand moet je kopen, dan heb je ruimte voor alle machines. Volgens mij hebben ze daar 200.000 gulden voor betaald. Er is een jaar aan verbouwd en ondertussen ging de productie door. In 1955 zijn we er feestelijk ingetrokken."
"Er werkte toen zo'n veertig man bij De Wit. Twee man in de spuiterij, één voor het bad, vier lassers, iemand voor de buigmachine, één om te boren, één vaste man om de machines bij te stellen en één slijper. Boven werden zittingen gemaakt. Die werden geperst en geschuurd, daar waren ook machines voor. En we hadden een puik stelletje personeel in dienst hoor."
"De Wit maakte ook voor Gispen. En toen de Spido ging varen hebben ze de banken gelast. We maakten ook meubels voor de huiskamer zoals luxe stoelen en stalen tafels. Maar ze hebben nooit pottenkijkers geduld en daarom zal er wel nu zo weinig over het bedrijf bekend zijn."
Vertrek
"Na dertien jaar werken bij de Wit koos ik voor mijn gezin en ging ik weer de tuinderij in. Martin de Wit kwam nog wel eens langs m'n huis en zei dat m'n plekje nog vrij was, maar daar had ik geen zin meer in. Hij was in de fout gegaan, hè. Begin jaren zestig werd de vrije zaterdag ingevoerd, maar Martin zei dat ik gewoon moest komen werken omdat het allemaal gepland was. Nu is deze jongen van vlees en bloed en die plant zichzelf wel. ‘Je zal wel moeten’ zei die, ‘je bent veertig geweest’. Nou, de maandag daarop heb ik meteen m'n ontslag aangeboden. Alsof ik niet meer aan een baan zou kunnen komen! Ik ben weer hovenier geworden en heb later nog bij de plantsoenendienst gewerkt. Maar het bedrijf is wel in m'n hoofd blijven hangen. Ik heb er toch dertien jaar gewerkt, van 1947 tot 1960."
"Toen ik wegging, ging er een hele sleep met me mee. Die vertrouwden het niet meer. Omdat ik het een en ander van scheikunde wist en mijn eigen kennis meebracht had ik toch een soort voorbeeldfunctie gekregen. Zo stonden de jongens bijvoorbeeld zich kapot te slijpen om lasresten weg te krijgen. Dat lag natuurlijk aan de hardheid van het lasmateriaal, en als ik dat zag dan wees ik daarop."
"We kregen veel klachten van vrouwen die last hadden van statische elektriciteit. Daardoor knalden hun nylonkousen kapot! Buigen veroorzaakt spanning, dat veroorzaakt elektriciteit en warmte. Dus ik zeg je moet die schroevendraaiers op een magneet leggen, dan ontlaat de spanning zich in de schroevendraaier en niet in de buis."
"Ze zijn opgehouden in 1977 en hebben toen de zaak inclusief personeel van de hand gedaan. Ik weet wel dat er maar twee mannen zijn overgegaan, want ik heb toch altijd een vinger aan de pols gehouden. Tegen die tijd waren ze allebei al miljonair hoor. Ze hadden meerdere huizen, een 'buitengedoe' en dure auto's. Naar het personeel waren ze ook wel royaal hoor, met kerst kregen we bijvoorbeeld een dubbel salaris."
"Zelf heb ik altijd een hekel gehad aan stalen meubelen. Ze waren leuk om te maken, maar ondingen. Ze stralen geen warmte uit vind ik, het is maar koud staal."
