100 jaar SVVSMC

100 jaar SVVSMC

_{Voetbal in de mist op 6 december 1953. De keeper van SVV heeft de hulp ingeroepen van een van de supporters, die op de misthoorn moet blazen zodra de bal in de buurt van doel komt.}

735 keer gelezen

In 2004 organiseerde het Gemeentearchief Schiedam de tentoonstelling 100 jaar SVVSMC. Hoewel de voetbalvereniging SVVSMC zelf slechts zeven jaar oud is, gaat de geschiedenis van SVV terug tot 1904.

• Korte geschiedenis van SVVSMC
• Het 'modespel' voetbal
• Van elitesport tot volkssport
• Volksclub uit de Gorzen kampioen van Nederland
• De beslissing
• Schiedam vierde feest
• Betaald voetbal
• Het laatste doelpunt in het betaalde voetbal 

Korte geschiedenis van SVVSMC

`Het is een uitstekend spel, dat zoowel uit een hygiënisch als uit een opvoedkundig oogpunt warm wordt aanbevolen', maar er is in dit spel de laatste jaren een `overdrijving gekomen die langzamerhand alle perken te buiten gaat'. Waar gaat het om? Het wedden bij wedstrijden, tegen het onophoudelijke gewedstrijd, tegen de grote reizen, tegen de grote drukte die van elke wedstrijd wordt gemaakt, tegen het exploïteren als publieke vermakelijkheid. `Steeds grooter worden in vele bladen de verslagen, steeds meer gewicht wordt er gehecht aan hoe er gevoetbald wordt en wie de zus-of-zoo voetballer par excellence is. Voetballen is een modespel, een ding dat over 25 jaar voor een ander modespel vergeten is.' Zo schreef onder de kop `Sportverdwazing' de Schiedamsche Courant op 16 mei 1909 en 18 september 1910 over voetbal.

Het 'modespel' voetbal

Aan het einde van de negentiende eeuw was het vanuit Engeland overgewaaide voetbal in Nederland een elitesport, een zaak voor jonge heren die het zich konden veroorloven in hun vrije tijd voor hun plezier achter een leren bal aan te hollen. In Schiedam speelde op 29 maart 1891 het `liberale en elitaire' Hermes - sinds de oprichting op 8 april 1884 tot dan toe uitsluitend een cricketclub - op het terrein aan de Damlaan zijn eerste officiële voetbalwedstrijd tegen het Rotterdamse Rapiditas.

Van elitesport tot volkssport

In de twintigste eeuw groeide de elitesport voetbal uit tot de belangrijkste volkssport. Door de invoering van de leerplicht in 1900 kwam er ruimte voor een bezigheid buiten de schooluren. Voetbal kon overal gespeeld worden, met iets dat op een bal leek. De langzaam stijgende welvaart, de invoering van de achturige werkdag voor de meeste arbeiders in 1919 en de introductie van de vrije zaterdag in de meeste steden leidden tot een explosieve groei van de voetbalsport in Nederland. Bovendien wilden katholieken en protestanten hun eigen verenigingen. Telde Schiedam omstreeks 1910 vijf voetbalverenigingen, in 1920 was dit aantal gestegen tot vijftien en in 1940 tot ongeveer 75. Het 'modespel' was een onderdeel van het dagelijkse bestaan geworden. 

Volksclub uit de Gorzen kampioen van Nederland

De op 8 mei 1904 door `jongens uit de Gorzen' als Jan Post, Toon en Adriaan Hoorman, Nico in 't Hol en Jan Vlug opgerichte voetbalclub `Excelsior' kan als geen ander model staan voor de groei van het volksvoetbal in Schiedam. Excelsior werd in 1906 `Voorwaarts' toen men officieel in clubverband ging spelen, en in 1909 werd het na promotie naar de Nederlandse Voetbalbond de `Schiedamse Voetbal- en Atlhetiekvereniging' S.V.V. Dit was de voetbalclub voor arbeiders, in tegenstelling tot Hermes. Wie in de Gorzen woonde en toch bij Hermes-DVS voetbalde, kreeg een heleboel scheve ogen op zich gericht.

De Gorzenclub SVV groeide uit tot een stabiele tweedeklasser. Onder het voorzitterschap van slager Cor Maltha bereikte SVV op 9 mei 1948 de hoogste klasse van het Nederlandse voetbal, in februari 1949 gevolgd door het kampioenschap van de eerste klasse. Samen met de vijf kampioenen van de overige eerste klassen: BVV, Heerenveen, VSV, NOAD en AGOVV, maakte SVV zich op voor de competitie om het landskampioenschap van Nederland.

De beslissing

SVV presteerde uitstekend, en voerde met nog één wedstrijd te gaan de ranglijst aan voor BVV en Heerenveen. De beslissing viel op zaterdag 4 juni 1949 in de wedstrijd tegen Heerenveen in stadion De Kuip voor 67.000 toeschouwers. Heerenveen trad aan met: Jan Lenstra, Marten Brandsma, Gerben Hofma, Abe Lenstra, Henny Jonkman, Sietze de Jong, Wim Molenaar, Sietze van der Laan, Jan Bosscha, Tieme Veenstra en Jaap de Jong. SVV stelde daar tegenover: Flip van Kan, Frans Steenbergen, Henk Opschoor, Jan van Schijndel, André Corveleijn, Joop van Meerwijk, Jan Schrumpf, Arij de Bruijn, Henk Könemann, Rinus Gosens en Arie van Lith. Heerenveen was niet opgewassen tegen de snelle positiewisselingen van de Schiedammers. Doelpunten van linksbinnen Rinus Gosens en middenvoor Henk Könemann voor SVV en Marten Brandsma voor Heerenveen zorgden voor een 3-1 eindstand.

Schiedam vierde feest

Heel Schiedam vierde feest. In open rijtuigen reed men de spelers door de stad. In de Gorzen kregen zij bakken met serpentine te verwerken. Daarna volgden nog een feest in Musis Sacrum en een huldiging door het gemeentebestuur in het Passagetheater. Rijwielhandelaar J. Soomers uit de Groenelaan schonk de kampioenen een nieuwe fiets. Drie weken later, op 25 juni, sloot SVV het prachtseizoen af met een 2-0 overwinning op de winnaar van de KNVB-beker, het Nijmeegse Quick. Jaren later heette dat het behalen van de `dubbel'. Die zomer van 1949 bleef de Gorzenaren lang bij.

Betaald voetbal

SVV maakte in 1954 de overstap naar het betaalde voetbal. Zo ontving Flip van Kan met ingang van 21 oktober 1954 een premie van twintig gulden per gespeelde wedstrijd en van tien gulden per bezochte training. Op 19 mei 1966 promoveerde de club dankzij drie doelpunten van Dick van Dijk tegen NOAD naar de eerste divisie. De latere spits van Ajax speelde eens twintig minuten met honderd gulden in zijn hand, nadat Van Dijk deze van de fanatieke SVV-supporter Willem Heinsbroek had toegestopt gekregen vanwege een doelpunt tegen Excelsior. In het seizoen 1968/69 volgde promotie naar de eredivisie. Aad Koudijzer had met 32 doelpunten een belangrijk aandeel hierin. Al na één seizoen volgde degradatie.

Na weinig opvallende jaren leek SVV in 1988 gedoemd aan haar schulden ten onder te gaan. De Rotterdamse autohandelaar John van Dijk redde de club door drie jaar lang financiële steun toe te zeggen. Wim Jansen ging als technisch directeur bouwen aan een `eredivisie-elftal' en trok als trainer Dick Advocaat aan. De `kleine generaal' leidde SVV naar het kampioenschap van de eerste divisie, op zondag 8 april 1990 tegen Excelsior op Woudestein. Carlo l'Ami, Errol Refos, Ton Rietbroek, Ed Ridderhof, Ab Plugboer, Frank Roosa, Marcel van der Net, Jerry Cooke, Virgil Breetveld, Jos Luhukay en Jimmy Simons vormden die dag het elftal. Een boottocht voerde de kampioen naar het Hoofd, waarna een huldiging volgde op de trappen van het Stadhuis aan de Markt.              

Het laatste doelpunt in het betaalde voetbal 

Het stadion van SVV op Sportpark Harga was ongeschikt voor het spelen van `risicowedstrijden'. De club week voor zijn thuiswedstrijden uit naar De Kuip, in afwachting van een nieuw stadion in Schiedam. Ternauwernood wist SVV zich te handhaven in de eredivisie. Op 22 juni 1991 scoorde Dean Gorré - wat later bleek - het laatste doelpunt van SVV in het betaalde voetbal. Na enkele vergeefse pogingen in Schiedam nieuwbouw te realiseren, besloot geldschieter Van Dijk een fusie aan te gaan met Dordrecht ` 90. De Dordtse Krommedijk koos men als thuishaven van de nieuwe club. Na 38 jaar was het gedaan met betaald voetbal in Schiedam. Als amateurclub begon SVV in de vierde klas, maar inmiddels speelt SVVSMC - zoals de vereniging na een fusie in 1997 met SMC heet, dat op haar beurt in 1993 ontstond uit een fusie van Martinit en SFC - in de hoofdklasse van het zondagvoetbal.       

Deze expositie liep van mei tot en met juli 2004.