De Gorzen toen en nu: een wereld van verschil

De Gorzen toen en nu: een wereld van verschil

_{De Gorzen toen en nu: een wereld van verschil}

430 keer gelezen

Schiedam-Zuid, beter bekend als de Gorzen, is voor gemeentearchivaris Laurens Priester en historicus Henk Slechte geen onbekend terrein. De één woont er, de ander doet er zijn dagelijkse boodschappen. In het boek 'Roovers in Schiedam: de Gorzen' bespreken zij 101 foto's van dit gebied uit de periode 1953-1980.

De foto's, geschoten door de Rotterdamse fotograaf J.F.H. Roovers (1912-2000), lieten op het eerste gezicht veel herkenbaars zien. Zoals de Groenelaan, de buurten ontworpen door Piet Sanders, de Maasboulevard, het baken van de Gorzen en de Heilig Hartkerk. In de Hoofdstraat en aan en achter de Nieuwe Haven en de Willemskade is in de jaren '70 echter heel veel gesloopt.

Het was voor Priester en Slechte, die samen met fotograaf Jan van Kampenhout met volle moed de wijk in gingen, moeilijk om de foto's van toen opnieuw te maken vanuit hetzelfde standpunt. Is er daadwerkelijk zo veel veranderd in de Gorzen? Wat is de oorzaak van het veranderde straatbeeld? In 'Roovers in Schiedam: de Gorzen' worden de straten stuk voor stuk onder de loep genomen.

De genadeloze opruiming van de bedrijfspanden aan de Hoofdstraat is met het oog op de noodzakelijke dijkversterking die daar moest plaatsvinden, begrijpelijk te noemen. Dat ligt anders met de bedrijfspanden aan de Nieuwe Haven en de Willemskade, die bijna allemaal moesten wijken voor fantasieloze stadsvernieuwingsbouw.

Gelukkig is de laatste jaren een kentering waarneembaar en komt hoogwaardige renovatie in combinatie met restauratie steeds meer in de plaats voor afbraak of goedkope renovatie. Het in volle glorie herstelde Sanderscomplex gelegen aan de Havendijk en in de straten daarachter getuigt hiervan.

Het cliché wil dat ondanks al deze ingrepen de Gorzen zijn eigen karakter als woonwijk behouden heeft. Families wonen er nog steeds van generatie op generatie in een dichtbevolkte wijk met veel smalle straten en kleine woningen. Dit mag voor een deel waar zijn, maar volgens Priester en Slechte neemt het niet weg dat de Gorzen zoals Roovers die fotografeerde, een wijk met veel industriële bedrijvigheid, voor een belangrijk deel verdwenen is. Vooral aan de randen van de wijk zijn de sporen van het verleden grondig uitgewist.

De 101 foto's opgenomen in het boek 'Roovers in Schiedam: de Gorzen' (het derde deel in de Roovers in Schiedam-serie) zijn losjes gegroepeerd als wijkwandeling, met als beginpunt de Willemsbrug en als eindpunt de Nieuwe Haven aan de Hoofdstraat tot de Hagastraat. Een plattegrond uit circa 1970 is ter verduidelijking van de locaties als illustratie opgenomen. De foto's van Roovers zijn uiteraard ook in het Gemeentearchief Schiedam te vinden.

Het boek is te koop bij het Gemeentearchief Schiedam, voor de prijs van 19,95 euro (ISBN: 90-73647-64-0).